Türk vatandaşının eşi olarak çalışmak

Son güncelleme: 16 Ağustos 2026Hukuki inceleme: Bayraktar Attorneys2 dk okuma

İki uyruklu bir çiftin Türkiye'de gerçekten hayat kurup kuramayacağını belirleyen soru budur ve iki yönde birden yanlış cevaplanır — aile izninin çalışma hakkı verdiğini sananlar ve bir yabancının gerçekçi biçimde çalışma izni alamayacağını sananlar tarafından.

İkamet ve çalışma ayrıdır

Aile ikamet izni taşımak bulunuşunuzu yasal kılar; istihdam hakkında hiçbir şey söylemez. Çalışma izni olmadan çalışmak hem yabancıyı hem işvereni idarî para cezasına maruz bırakır ve tam olarak sonradan vatandaşlık dosyasında ortaya çıkan türden bir kayıt üretir. Yabancıya verilen çalışma izni aynı zamanda süresi boyunca ikamet izni yerine geçer; bazı eşlerin nihayetinde yalnız çalışma izni taşımasının sebebi budur.

Evliliğin değiştirdiği şey

Sıradan çalışma izni başvuruları, yerli işgücünü korumak için tasarlanmış ölçütlere göre değerlendirilir. Başvuruların çoğunu durduran ölçüt orandır: işveren, iş yerinde her yabancı için kural olarak beş Türk vatandaşı çalıştırmalıdır. Ayrıca işveren tüzel kişi için asgari sermaye beklentileri ve göreve göre belirlenen ücret tabanları vardır.

Türk vatandaşıyla evli ve onunla aile birliği içinde yaşayan yabancı, oran dâhil bu ölçütlerin birçoğundan muaftır. Pratikte bu, çalışma iznini yalnız büyük işverenlerin alabildiği bir şeyden, küçük bir işletmenin — hatta çiftin kendi şirketinin — gerçekçi biçimde destekleyebileceği bir şeye dönüştürür. İşveren tarafındaki işleyiş büronun çalışan çalışma izni rehberindedir.

Başvuru nasıl işler

1. İşveren başvurur — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına. Yabancı kendi adına başvuramaz; başvuruyu istihdam edecek tüzel kişi yapar.
2. Evlilik belgelenir — evliliği gösteren nüfus kayıt örneği, ortak adres kaydı ve ikamet izni.
3. Görev ve ücret değerlendirilir — hâlâ uygulanan ölçütlere göre. Muafiyet birçok ölçütü kaldırır, hepsini değil.
4. İzin düzenlenir — işverene bağlı belirli bir süre için ve o süre boyunca ikamet izni yerine geçer.

İşveren değiştirmek

Çalışma izni işverene bağlıdır. İş değiştirmek yeni bir başvuru demektir ve geçişin kesintisiz olması gerekir — eski iznin bitişi ile yenisinin başlangıcı arasındaki boşluk, yasal statüde boşluktur; telsik için süre biriktiriyorsanız bu son derece önemlidir. Beş yıllık yola güvenmeyi düşünen çiftler, tam da iş değişikliğinin sürekliliği kıramaması için aile ikamet iznini çalışma izniyle paralel yürütmeyi değerlendirmelidir.

Kendi işinizi kurmak

Eşler sık sık şirket kurup kendilerini istihdam edip edemeyeceklerini sorar. Mümkündür, ancak Türk hukukunda müstakil bir “şirket sahibi” çalışma izni yoktur: izin bir iş ilişkisine dayanır ve işveren tarafındaki şartlar, sahibi kim olursa olsun şirkete uygulanır. Başvurudan kısa süre önce kurulmuş, ticarî geçmişi olmayan şirket bir göç aracı gibi okunur ve öyle değerlendirilir. Plan buysa önce şirketi kurun, sonra başvurun.