Türk vatandaşıyla evlilik, iki ayrı takvimde işleyen iki ayrı hak doğurur. Evlilik tescil edilir edilmez yabancı eş, her defasında üç yıla kadar geçerli aile ikamet izni başvurusu yapabilir. Devam eden üç yıllık evlilikten sonra ise 5901 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca Türk vatandaşlığı başvurusu yapılabilir; bu yolda ikamet, dil ve gelir şartı aranmaz. Her iki başvuru da aynı temel soruya dayanır: eşler gerçekten evlilik birliği içinde yaşıyor mu?
Yolun tamamı, tek sayfada
Evlilik temelli dosyalarda yanlış giden şeylerin neredeyse tamamı, iki takvimin birbirine karıştırılmasından kaynaklanır. Bunlar ayrıdır. Hangi takvimde olduğunuzu bilmek, bu ay ne yapmanız gerektiğini belirler.
| Aşama | Size ne verir | Dayanak | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| Türkiye'de resmî nikâh | Tüm yolun dayandığı statü. Evlenmek için ikamet izni gerekmez. | 4721 s. Türk Medeni Kanunu | Birinci gün |
| Aile ikamet izni | Türk vatandaşının eşi olarak yasal ikamet, her defasında 3 yıla kadar | 6458 s.K. m.34–35 | Evlilik tescil edilir edilmez |
| Evlilik yoluyla vatandaşlık | Tam Türk vatandaşlığı; çifte vatandaşlık serbest | 5901 s.K. m.16 | 3 yıllık evlilikten sonra |
| Olağan telsik | Evliliği tartışmaya açmak istemeyen eşler için alternatif | 5901 s.K. m.11 | 5 yıllık yasal ikametten sonra |
Sık yapılan dört hata
“Evlilik vatandaşlık verir.”
Vermez, hiçbir zaman vermedi. Üç yıllık evlilik sizi başvurmaya ehil kılar. Kararı İçişleri Bakanlığı verir ve kanunî şartların tamamı sağlansa dahi Bakanlığın takdir yetkisi devam eder. Üç yılın dolmasını sürecin bitişi değil, kapının açılması olarak görün.
“16. maddeye başvurmak için ikamet izni gerekir.”
Gerekmez. 16. maddede hiçbir ikamet şartı yoktur — başvuru yurt dışından, Türk konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir. Aranan şey, evlilik birliği içinde birlikte yaşamaktır; bu ise idarenin araştıracağı bir maddi vakıadır. Uygulamada bu delili üreten şey aile ikamet izni olduğu için ikisi sürekli karıştırılır.
“İmam nikâhı sayılır.”
Hukuken hiçbir sonuç doğurmaz ve resmî nikâhtan önce yapılamaz. İmam nikâhıyla geçirilen yıllar üç yıllık süreye eklenmez. Bkz. resmî nikâh usulü.
“Boşanırsak her şeyi kaybederim.”
Zorunlu olarak değil. Üç yıl aile ikamet izniyle kalmış eşe boşanma hâlinde kısa dönem ikamet izni verilebilir; evliliğin mahkeme kararıyla belgelenmiş aile içi şiddet nedeniyle sona ermesi hâlinde bu üç yıllık süre aranmaz. Vatandaşlık başvurusu daha kırılgandır — evliliğin devam etmesi gerekir — ancak iyiniyet kabul edilen bir savunmadır. Bkz. dosya açıkken boşanma ve evlenmenin iptali ve iyiniyetli eş.
Dosyaların çoğunu belirleyen inceleme
Her iki kanun da bir belgeyle değil, bir ilişkiyle ilgilenir. 16. madde eşlerin evlilik birliği içinde birlikte yaşamasını arar; 34–35. maddeler ise aile ferdine izin verir, ki bu bir ailenin varlığını gerektirir. Bu nedenle idare şunları kontrol eder: ortak adres kaydı ve bu kaydın ne zamandır sürdüğü, mahalle araştırması ve eşlerin ayrı ayrı da yapılan mülakatı.
Gerçek çiftler bu aşamada olması gerekenden daha sık takılır. Sebep neredeyse hep aynıdır — başvurudan bir ay önce toplanan deliller, tam olarak başvurudan bir ay önce toplanmış gibi görünür. Yıllar içinde biriken deliller ise görünmez. Gerçeklik incelemesinin nasıl işlediği, memurların neye baktığını ve gerçekte neyin ikna ettiğini anlatır.
Bu site kimin için
İki uyruklu çiftler için; bu yolun en çok yaşandığı dört dilde: İngilizce, Türkçe, Rusça ve Çince. Her sayfa dayandığı mevzuatı belirtir, son inceleme tarihini taşır ve başka bir bloga değil birincil kaynağa yönlendirir. Bir soru göremediğimiz vakıalara bağlıysa — giriş-çıkış kaydınız, eşinizin geliri, ret yazınızda yazan gerekçe — tahmin etmek yerine bunu söyleriz.
Site, bu yolun her aşamasında iki uyruklu çiftleri temsil eden İstanbul merkezli Bayraktar Attorneys bürosunun aile ve göç hukuku ekibi tarafından yayımlanır. Bu ilişki gizlenmez, her sayfada açıkça belirtilir; yayın ilkelerimiz içeriğin nasıl yazıldığını ve denetlendiğini açıklar.
Nereden başlamalı
- Henüz evlenmediyseniz → resmî nikâh usulü, ardından kendi ülkenizden gelecek belge zinciri.
- Yeni evlendiyseniz → her şeyden önce aile ikamet izni başvurusu.
- Üç yıla yaklaşıyorsanız → üç yılın nasıl hesaplandığı ve mülakatta neler sorulduğu.
- Bir şeyler ters gittiyse → ret ve itiraz ya da dosya açıkken boşanma.
Sık sorulan sorular
Türk vatandaşıyla evlendikten ne kadar sonra vatandaşlığa başvurabilirim?
Resmî nikâhtan itibaren üç yıl sonra; evliliğin devam ediyor olması ve eşlerin evlilik birliği içinde birlikte yaşaması şartıyla. Başvuru 5901 sayılı Kanun'un 16. maddesine dayanır ve İçişleri Bakanlığı tarafından karara bağlanır.
Türkiye'de “evlilik vizesi” var mı?
Bu adla bir belge yok. Olan şey, Türk vatandaşının eşine Türkiye içinden verilen ve her defasında üç yıla kadar geçerli olan aile ikamet iznidir. Diğer ülkelerdeki anlamıyla bir konsolosluk eş vizesi bulunmaz.
İkamet izni olmadan Türkiye'de evlenebilir miyim?
Evet. Evlendirme daireleri ikamet izni değil, ülkede yasal bulunuş arar; geçerli bir vize veya vize muafiyeti yeterlidir. İkamet meselesi nikâhtan sonra gündeme gelir.
Eşimin geliri önemli mi?
Aile ikamet izni için evet — Türk eşin asgari ücret tutarında ve hane halkı başına asgari ücretin en az üçte biri kadar gelir göstermesi gerekir. 16. madde kapsamındaki vatandaşlık başvurusu için hayır; gelir şartı 11. maddeye aittir ve evlilik yolunda uygulanmaz.
Hakkımızda araştırma yapılır mı?
Evlilik temelli her dosyada gerçeklik incelemesi yapılır: adres doğrulaması, mahalle araştırması ve mülakat. Bu rutin bir uygulamadır ve tek başına dosyanızın sorunlu olduğu anlamına gelmez.
İki takvim, tek dosya
İkamet izni ile vatandaşlık başvurusu farklı makamlarca farklı ölçütlere göre karara bağlanır — ancak birlikte okunur ve dosyalar çoğu zaman aralarındaki tutarsızlıktan kaybedilir. Biz ikisini tek strateji olarak yürütürüz.
Aile hukuku ekibiyle görüşünWhatsApp +90 539 935 28 75Kaynaklar ve mevzuat
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — m. 11, 16, 31
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — m. 34–35
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 124–144