Üç yılın nasıl hesaplandığı

Kısaca

Süre resmî nikâh tarihinden işler — dinî nikâhtan değil, birlikte yaşamaya başladığınız tarihten değil, yurt dışındaki evliliğin Türkiye'de tescil edildiği tarihten de değil. Başvuru yapıldığında üç tam yıl geçmiş olmalı ve evlilik, genellikle aylar sonra gelen Bakanlık kararı anında da devam etmelidir. Ayrılık, boşanmanın kestiği gibi sayacı kesmez; ancak aile birliği içinde birlikte yaşama şartını doğrudan yok eder.

Sayaç nerede başlar

16. madde üç yıllık evlilik arar. Evlilik, evlendirme memuru önünde kurulur ve başka hiçbir şey sayılmaz — iki yıl önce kıyılmış imam nikâhı hiçbir şey eklemez, nikâhtan önceki birlikte yaşama süresi de. Yalnız o olayın hukukî sonuç doğurmasının sebebi resmî nikâh usulünde açıklanmıştır.

Yurt dışında yapılan evlilik kendi tarihinden sayılır; yeter ki Türk nüfus kütüğüne işlenmiş olsun. Tescil sayacı yeniden başlatmaz: kütük kaydı asıl tarihi taşır. Yurt dışında evlenip geç tescil ettiren çiftlerin nitelikli süresi tamdır, ancak tescil yapılmadan başvuramazlar — bkz. yurt dışında yapılan evliliğin tescili.

Zor olan yarısı: devam

Üç yıl kolay testtir, çünkü aritmetiktir. Dosyaları düşüren şart, evliliğin devam etmesidir — ve önemli olan an, başvurduğunuz değil İçişleri Bakanlığının karar verdiği andır. Dosya çoğu zaman altı ay–bir yıl, vekilsiz daha uzun sürdüğü için, başvurudan dokuz ay sonra biten bir evlilik başvuruyu da beraberinde götürür. O hâlde ne olacağı dosya açıkken boşanma başlığındadır.

Yıldönümünde başvurmayınÜçüncü yılın dolduğu gün başvurmak size hiçbir delil derinliği vermez ve karar süresinin tamamını riske atar. İki üç ay sonra, aile birliğine dair daha dolu bir kayıtla başvurmak belirgin biçimde güçlüdür — ve zaman olarak neredeyse hiçbir şeye mal olmaz; çünkü karar süresi bu gecikmeyi fazlasıyla aşar.

Ayrılık, yurt dışı süreleri ve ayrı yaşama

Ayrılık boşanma değildir. Evlilik varlığını sürdürür ve üç yıllık aritmetik işlemeye devam eder. Ancak 16. madde ikinci ve bağımsız bir şart daha koyar — aile birliği içinde birlikte yaşama — ve ayrılık bunu doğrudan yok eder. Müdürlükler iki şartı birlikte okur; dolayısıyla üç yıllık evlilik ve on sekiz aylık ayrı adres gösteren dosya birinciden değil ikinciden düşer.

Yurt dışında geçirilen süreler farklı işler. 16. maddede ikamet şartı olmadığı için Türkiye dışında geçen süre üç yılı azaltmaz. Uzun süreli yokluğun yaptığı şey, özellikle giriş-çıkış kayıtları eşleri ayrı gösterdiğinde aile birliğini ispat etmeyi zorlaştırmaktır. İş gerçekten bunu gerektiriyorsa çözüm, fark edilmemesini ummak değil düzeni belgelemektir — çalışma kayıtları, sürdürülen ortak hane, devam eden ortak maliyet. Bkz. gerçeklik incelemesi.

Üç yıl mı, beş yıl mı?

Türkiye'de aile ikamet izniyle yaşayan eşin ikinci bir yolu vardır: beş yıl kesintisiz yasal ikametten sonra 11. madde kapsamında olağan telsik; aile izniyle geçen süre buna tam oranla sayılır. İki yıl daha uzundur ve dil ile gelir şartı ekler — ama evliliği tartışmaya açmaz ve boşanmadan etkilenmez. Evliliği istikrarlı çiftler için 16. madde açıkça daha iyidir. Olmayanlar için beş yıllık yol çoğu zaman daha güvenli dosyadır. İkisinin karşılaştırması evlilikle vatandaşlık rehberindedir.

Sık sorulan sorular

Tam olarak ne zaman başvurabilirim?

Resmî nikâhtan itibaren üç tam yıl geçtikten ve evlilik devam ederken. Yıldönümünün kendisinde başvurmanın bir avantajı yoktur; kısa bir ek süre genellikle daha güçlü bir delil dosyası üretir.

Nikâh öncesi süre sayılır mı?

Hayır. Nikâh öncesi birlikte yaşama, nişanlılık ve dinî törenler üç yıla hiçbir katkı yapmaz.

Yurt dışında evlendik — hangi tarihten?

Evlilik Türk nüfus kütüğüne tescil edilmiş olmak kaydıyla asıl nikâh tarihinden. Tescil sayacı yeniden başlatmaz.

Üç yıl boyunca Türkiye'de yaşamam gerekir mi?

16. maddede ikamet şartı yoktur. Ancak aile birliği içinde birlikte yaşama aranır; bu farklı bir sorudur ve uzun ayrılıklarda ispatı güçleşir.

İlgili içerikler

Kaynaklar ve mevzuat

  1. 5901 sayılı Kanun, m. 16 — üç yıllık, devam eden evlilik ve aile birliği
  2. 5901 sayılı Kanun, m. 11 — alternatif olarak beş yıllık olağan telsik
  3. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — yurt dışında yapılan evliliklerin tescili