Yurt dışında yapılan evliliğin tescili
Yapıldığı yerde geçerli olan evlilik Türkiye'de ikinci bir nikâh olmaksızın tanınır; ancak ikamet izni veya vatandaşlık başvurusuna dayanak olabilmesi için Türk nüfus kütüğüne tescil edilmelidir. Tescil, evliliğin yapıldığı ülkedeki Türk konsolosluğu ya da Türkiye'de il nüfus müdürlüğü aracılığıyla, apostilli ve çevrilmiş evlilik belgesiyle yapılır. 16. madde kapsamındaki üç yıllık süre, tescil tarihinden değil asıl nikâh tarihinden işler.
Türk milletlerarası özel hukuku, yapıldığı yerde geçerli olan evliliği — Türk kamu düzenine aykırı olmamak ve eşlerin ehliyetsizliği bulunmamak kaydıyla — tanır. Yeniden evlenme zorunluluğu yoktur. Olan şey bir tescil zorunluluğudur; bu yapılmadıkça evlilik, muhatap olacağınız bütün Türk makamları için görünmezdir.
Tescil neden önemli
Aile ikamet iznine karar veren göç idaresi Türk nüfus kütüğünden çalışır. 16. madde başvurusuna karar veren nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü de öyle. Evlilik kütükte yoksa nüfus kayıt örneği eş göstermez ve iki başvurudan hiçbiri ilerleyemez. Yurt dışında evlenip tescili yıllarca geciktiren çiftler yaygındır; gecikme onlara nitelikli süre bakımından hiçbir şeye mal olmaz — ama düzeltilene kadar başvurunun tamamına mal olur.
Tescil nasıl yapılır
- Evlilik belgesini kullanılabilir biçimde alın. Tercihen birçok Avrupa nüfus idaresinin düzenlediği ve Türk makamlarının çevirisiz kabul ettiği çok dilli örnek; aksi hâlde standart belge, apostilli.
- Apostilletin — nikâhın yapıldığı ülkede; ülke Lahey'e taraf değilse oradaki Türk konsolosluğunda tasdik ettirin.
- Türkiye'de çevirtip noterde onaylatın — belge çok dilli örnek değilse.
- Tescil başvurusunu yapın. Hâlâ oradaysanız genellikle en temiz yol, evlendiğiniz ülkedeki Türk konsolosluğudur; Türkiye'deyseniz il nüfus müdürlüğü. Türk eşin katılımı kural olarak aranır.
- Güncel vukuatlı nüfus kayıt örneğini alın — evliliği gösteren belge. Sonraki her başvuru bunu isteyecektir.
Süre
16. madde kapsamındaki üç yıllık nitelikli süre nikâh tarihinden işler. Dört yıl sonra tescil ettirmek sayacı sıfırlamaz — kütük kaydı asıl tarihi taşır. 2023'te yurt dışında evlenip 2026'da tescil ettiren çiftin 2026'da açtığı dosya üç yılı çoktan aşmıştır. Bu süre içindeki ayrılık ve boşlukların nasıl değerlendirildiği için bkz. üç yılın hesaplanması.
Yabancı boşanmalar
Aynı mantık tersine işler ve daha çok kişiyi yakalar. Yabancı bir boşanma Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz: tanınması gerekir — tarihsel olarak mahkeme kararıyla, bugün belirli hâllerde nüfus müdürlüğü usulüyle. Bu yapılmadıkça Türk kütüğü sizi hâlâ evli gösterir; yani Türkiye'de yeniden evlenemezsiniz ve girişilecek her teşebbüs mevcut evlilik nedeniyle reddedilir. Eşlerden birinin geçmişinde yabancı boşanma varsa, hiçbir randevu almadan önce bunu çözün; büronun yabancılar için boşanma rehberi tanıma yolunu anlatır.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de tekrar evlenmemiz gerekir mi?
Hayır. Yapıldığı yerde geçerli olan evlilik tanınır. Ancak herhangi bir izin veya vatandaşlık başvurusunda kullanılabilmesi için Türk nüfus kütüğüne işlenmelidir.
Üç yıllık süre tescille yeniden mi başlar?
Hayır. Kütük asıl nikâh tarihini kaydeder ve 16. madde bu tarihten sayar. Geç tescil size nitelikli süreyi değil, düzeltilene kadar başvuruyu kaybettirir.
Türkiye içinden tescil ettirebilir miyim?
Evet, il nüfus müdürlüğünde; belge apostilli ve çevrilmiş olarak. Hâlâ o ülkedeyseniz Türk konsolosluğu üzerinden tescil genellikle daha kolaydır.
Birimizin yabancı boşanması varsa?
Nüfus idaresinin sizi bekâr sayması için önce Türkiye'de tanınması gerekir. O zamana kadar kütük önceki evliliği gösterir ve yeni nikâh kıyılamaz.
İlgili içerikler
- Yabancı olarak Türkiye'de evlenmekResmî nikâh, evlenme ehliyet belgesi, apostil ve yeminli tercüme zinciri, izin belgesinin altı aylık süresi.
- Yabancılar için evlilik belge listesiYabancı uyruklunun Türkiye'de evlenmek için hazırlaması gereken her belge, nereden alındığı ve hangisinin apostil gerektirdiği.
- Üç yılın nasıl hesaplandığıHangi tarihten, neyin kestiği ve “üç yıldır evli” ile “üç yıldır aile birliği” neden aynı test değil.
Kaynaklar ve mevzuat
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — yabancı evliliklerin ve kararların tanınması
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — yurt dışında gerçekleşen olayların tescili
- 5901 sayılı Kanun, m. 16 — nikâh tarihinden itibaren üç yıl