Türk vatandaşının eşi için aile ikamet izni

Son güncelleme: 16 Ağustos 2026Hukuki inceleme: Bayraktar Attorneys4 dk okuma

İnsanların “evlilik vizesi” derken kastettiği belge budur. Vize değil, ikamet iznidir ve bu ayrım önemlidir: Türkiye içinden verilir, her defasında üç yıla kadar sürebilir ve başvuranların çoğunu şaşırtacak hâllerde evliliğin sona ermesine rağmen ayakta kalır.

Bu izin nedir, ne değildir

Aile ikamet izni, Türk vatandaşının veya Türkiye'de yasal olarak bulunan bir yabancının aile fertlerine verilen statüdür. Bizim konumuzda destekleyici Türk vatandaşı eştir ve izin, yabancı eşe bu ilişkiye dayanarak verilir.

Bu bir vize değildir. Seyahatten önce konsolosluktan alınmaz; Türkiye içinden, e-ikamet sistemi üzerinden başvurulur ve yaşadığınız ilin Göç İdaresi Müdürlüğünde randevuya gidilir. Çalışma izni de değildir ve süresiz değildir. Olduğu şey şudur: evliliğinizi burada bulunma sebebiniz olarak kabul eden tek ikamet statüsü — bu yüzden idare karar verirken maliyetinize değil evliliğinize bakar.

Destekleyicinin sağlaması gereken şartlar

6458 sayılı Kanun'un 35. maddesi şartları başvurana değil destekleyiciye yükler. Esas olarak Türk vatandaşı eşin şunları göstermesi gerekir:

• Gelir — asgari ücretten az olmamak üzere aylık toplam gelir ve hane halkındaki kişi başına asgari ücretin en az üçte biri. Dolayısıyla iki kişilik bir hane için gösterilmesi gereken tutar, çıplak asgari ücretin belirgin biçimde üzerindedir. Genel ispat aracı bordro, SGK hizmet dökümü ve vergi kaydıdır; ayrıntı gelir ve sigorta şartlarındadır.
• Konut — genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma; tapu, noter onaylı kira sözleşmesi veya malikin noter onaylı taahhüdüyle ispatlanır.
• Sağlık sigortası — yabancı eşi kapsayan. Türk eş SGK'lıysa bakmakla yükümlü olunan kişi kaydı genellikle en temiz yoldur; aksi hâlde asgari poliçe şartlarını karşılayan özel sigorta gerekir.
• Aile düzenine karşı suç kaydının bulunmaması — başvurudan önceki beş yıl içinde bu suçlardan mahkûmiyet olmaması.
• Adres kaydı — adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde.

Yabancı destekleyiciler için aranan en az bir yıllık Türkiye'de ikamet şartı, destekleyicinin Türk vatandaşı olması hâlinde uygulanmaz. Bir vatandaşla evlenmenin izin sahibiyle evlenmeye göre pratik üstünlüğü budur.

Süre, uzatma ve üç yıl rakamı

34. madde her düzenlemeyi üç yılla sınırlar. Üç yılı garanti etmez: müdürlükler ilk başvuruda çoğu zaman bir veya iki yıl verir ve evliliğin geçmişi oluştukça uzatmada süreyi büyütür. İlk seferde bir yıl verilmesini şüphe işareti değil, olağan uygulama olarak görün.

Uzatma başvurusu, iznin bitiminden önceki altmış gün içinde yapılır ve süre dolduktan sonra ancak dar hâllerde kabul edilir. Geç başvurmak, bir eşin yasal ikamet sürekliliğini kaybetmesinin en yaygın yoludur — ve süreklilik tam olarak vatandaşlık yollarının ölçtüğü şeydir. Kart elinize geçer geçmez tarihi ajandanıza yazın.

Başvuru dosyası

e-ikamet formundan kartın postayla gelmesine kadarki sıra aile ikamet izni başvuru rehberindedir.

Yabancı eş çalışabilir mi?

Yalnız ikamet izniyle hayır. Türk hukukunda ikamet ve çalışma ayrı izinlerdir ve aile izni çalışma hakkı vermez. Türk vatandaşıyla evliliğin yaptığı şey, çalışma iznini belirgin biçimde kolaylaştırmasıdır: Türk vatandaşıyla evli ve onunla aile birliği içinde yaşayan yabancı, sıradan başvuruları düşüren değerlendirme ölçütlerinin birçoğundan — işverenin her yabancı için beş Türk çalışan bulundurması şartı dâhil — muaftır. İşleyişi ve Bakanlığın aile birliği konusunda beklediği delil Türk vatandaşının eşi olarak çalışmak başlığında, işveren tarafındaki usul ise büronun çalışan çalışma izni rehberinde anlatılmıştır.

Evlilik sona ererse ne olur

6458 sayılı Kanun burada başvuranların beklediğinden daha cömerttir. En az üç yıl aile ikamet iznine sahip olan ve Türk vatandaşıyla evliliği boşanmayla sona eren yabancıya kısa dönem ikamet izni verilebilir — statü evlilikle birlikte kendiliğinden yok olmaz. Evliliğin, mahkeme kararıyla sabit olan aile içi şiddet nedeniyle sona ermesi hâlinde bu üç yıllık şart aranmaz.

İki uyarı. Birincisi, kısa dönem izni takdirîdir, kendiliğinden doğmaz ve başvurulması gerekir; boşanma sürerken aile iznini düşürmek hatadır. İkincisi, vatandaşlık başvurusu devam ederken gerçekleşen boşanma tamamen farklı bir sorundur; çünkü 16. madde evliliğin devam etmesini arar — bkz. dosya açıkken boşanma. İkisi birden yürüyorsa tek strateji olarak yönetilmelidir; anlaşmalı boşanma süreci genelde bu amaçla kullanılır.

İznin vatandaşlık yollarına katkısı

Eş için iki vatandaşlık yolu vardır ve aile izni bunlarla farklı biçimde ilişkilidir.

• 16. madde, evlilikle vatandaşlık. Üç yıllık devam eden evlilik. 16. maddede hiçbir ikamet şartı yoktur — ancak uygulamada aile izni, aradığı şart olan birlikte yaşamanın delilidir. Bkz. evlilikle vatandaşlık.
• 11. madde, olağan telsik. Beş yıl kesintisiz yasal ikamet. Aile ikamet izniyle geçen süre, öğrenci veya turist statüsünün aksine tam oranla sayılır. 16. maddeyi henüz karşılayamayan — ya da evliliği tartışmaya açmak istemeyen — eş için gerçek bir alternatiftir.

Temsil ettiğimiz çiftlerin çoğu aile iznini kesintisiz sürdürür ve üçüncü yılda kendilerine uyan yolu seçer. İzni kesintisiz tutmak her iki seçeneği de korur; bir ay boşluk vermek ikincisini kaybettirebilir.

Ret, iptal ve itiraz

Başvurular üç sebeple sık reddedilir: eksik veya usule aykırı dosya, bakmakla yükümlü olunan kişiler sayıldığında eşiği karşılamayan destekleyici geliri ve evliliğin gerçekliği konusunda olumsuz kanaat. Verilmiş bir izin de evlilik sona ererse, eşler birlikte yaşamayı bırakırsa veya yabancı eş hakkında tahdit kodu girilirse iptal edilebilir.

Ret yazılı olarak tebliğ edilir ve dava edilebilir. İdarî yol ve yargısal yol — idare mahkemesinde iptal davası — vardır ve süreler kısa olup katı biçimde uygulanır. Hangi yolu seçeceğinize karar vermeden önce tebligatta yazan gerekçeyi okuyun; aile ikamet izninde ret ve itiraz gerekçelerin hangi yola karşılık geldiğini, büronun 32. madde kapsamındaki retlere ilişkin notu ise komşu kısa dönem izni durumunu anlatır.