Dosya açıkken boşanma

Son güncelleme: 16 Ağustos 2026Hukuki inceleme: Bayraktar Attorneys2 dk okuma

Kural

16. madde vatandaşlığı, karar anında var olan bir evliliğe bağlar. Dosyalar çoğu zaman altı ay–iki yıl sürdüğü için, bu pencerede sona eren evlilik olağan hâlde başvuruyu da beraberinde götürür. Bu, başvuru anında sağlanmış ya da sağlanmamış olan üç yıllık aritmetikten farklıdır — bkz. üç yılın hesaplanması.

İyiniyet

Olağan hâl tek hâl değildir. Başvuran, evliliği iyiniyetle kurduğunu — gerçek bir evlilik olduğunu, insanların evlendiği sebeplerle kurulduğunu ve evliliklerin bittiği sebeplerle bittiğini — ortaya koyabiliyorsa başvuru kendiliğinden kaybedilmez. İyiniyet bir maddi vakıa tespitidir ve gerçekliği genel olarak ispatlayan malzemeyle ispatlanır: ortak adres geçmişi, ortak maliyet, birikmiş hayat delilleri. Bkz. gerçeklik incelemesi.

Bunun karşıtı da o kadar önemlidir: hiç özü olmamış bir evlilik iyiniyet savunması üretmez ve bu durumda boşanma, sempatik bir bakıştan çok dosyanın tamamının yeniden incelenmesini tetikler — vatandaşlık zaten verilmişse 31. madde uyarınca iptal ihtimali dâhil. Büronun vatandaşlık soruşturmalarına ilişkin notu bu dosyaların nasıl yeniden açıldığını anlatır.

İkamet tarafı daha bağışlayıcıdır

6458 sayılı Kanun, boşanmayı 5901 sayılı Kanun'un yapmadığı biçimde öngörür. En az üç yıl aile ikamet iznine sahip olan ve Türk vatandaşıyla evliliği boşanmayla sona eren yabancıya kısa dönem ikamet izni verilebilir. Evlilik, mahkeme kararıyla sabit aile içi şiddet nedeniyle sona ermişse bu üç yıllık şart aranmaz.

İki tarafı birlikte yürütmek

Evlilik biterken vatandaşlık dosyası da açıksa aile hukuku ve göç hukuku soruları ayrılabilir olmaktan çıkar. Boşanmanın zamanlaması, anlaşmalı mı çekişmeli mi yürüdüğü, dilekçelerin evliliğin ne zaman bittiğine dair ne söylediği ve birlikte yaşama konusunda tutanaklara ne geçtiği doğrudan göç değerlendirmesini besler. Bir tarafın evliliğin hiç gerçek olmadığını ileri sürdüğü çekişmeli bir boşanma, sonradan hiçbir göç başvurusunun onaramayacağı bir zarar verir.

Uygulamada bu, iki işin tek strateji olarak yürütülmesi gerektiği anlamına gelir. Göç dosyası açıkken büronun anlaşmalı boşanma süreci sıkça tercih edilen yoldur; mal rejimi tarafı için yabancılar için boşanma ve mal rejimi rehberine bakın. Evlilik kötü bitiyorsa, dava dilekçesi yazılmadan önce aile hukuku ekibi göç durumunu görmelidir.

Boşanmanın dokunmadığı yol

11. madde kapsamındaki olağan telsik bir evliliğe değil, beş yıllık kesintisiz yasal ikamete dayanır. Aile ikamet izniyle geçen süre buna tam oranla sayılır. Evlilik bittiğinde izne iki–üç yıldır sahip olan ve sonrasında kısa dönem izin alan eş, yasal ikamet hiç kesintiye uğramadıysa nitelikli süresi korunmuş hâlde beş yıllık eşiğe ulaşabilir. Evlilikle vatandaşlık çoktan kaybedilmiş olsa bile boşanma boyunca izni korumanın en güçlü pratik gerekçesi budur.