Yabancı olarak Türkiye'de evlenmek

Son güncelleme: 16 Ağustos 2026Hukuki inceleme: Bayraktar Attorneys4 dk okuma

Türkiye yabancıları kolaylıkla ve ikamet şartı aramadan evlendirir — ancak tek bir hukukî biçimde ve yalnızca kendi ülkenizden gelen evrak, bir Türk evlendirme memurunun kabul edebileceği hâle getirildikten sonra. Gördüğümüz gecikmelerin neredeyse tamamı birinci değil, ikinci aşamada doğar.

Yalnızca tek bir evlenme biçimi geçerlidir

Türk hukukunda evlilik, yetkili evlendirme memuru önünde iki tanığın huzurunda kurulur. Başka hiçbir tören bu statüyü doğurmaz. Dinî nikâhın hukukî hiçbir sonucu yoktur ve Medeni Kanun, resmî nikâh yapılmadan dinî tören yapılmasına izin vermez. Zaman zaman büromuza, yıllar önce imam nikâhı kıydırmış ve buna dayanarak ikamet izni veya vatandaşlık talep edebileceğini düşünen çiftler gelir; böyle bir imkân yoktur ve o yıllar sonraki bir vatandaşlık başvurusunda hiçbir şekilde sayılmaz.

Aynı husus tersinden de önemlidir. Hukukî sonuç doğuran tek olay resmî nikâh olduğu için, evlilik yoluyla vatandaşlıkta üç yıllık sürenin başlangıcı da bu tarihtir. Nikâhın doğru tescil edilmesi, sonraki her şeyin — ikamet izni, aile cüzdanı, vatandaşlık dosyası — tek ve tartışmasız bir kayda dayanmasını sağlar.

Kimler evlenebilir: ehliyet ve engeller

Evlenme ehliyeti her eş bakımından kendi millî hukukuna göre değerlendirilir; Türkiye'nin bu soruyu kendisi çözmek yerine sizden kendi devletinizden bir belge istemesinin sebebi budur. Her hâlde uygulanan Türk kuralları genel evlenme engelleridir: dünyanın herhangi bir yerinde devam eden bir evlilik, yasak derecede hısımlık ve ayırt etme gücünün bulunmaması. Önceki bir evliliğin sona erdiği; boşanma kararı, iptal hükmü veya ölüm belgesiyle ispatlanmalıdır. Karar yabancı bir mahkemeden alınmışsa önce tanınması gerekir — bkz. yurt dışında yapılan evliliğin ve kararların tanınması.

Evlenme yaşı kural olarak on sekizdir. On yedi yaşındaki kişi ana-babanın veya vasinin izniyle, olağanüstü hâllerde ise hâkim kararıyla on altı yaşında evlenebilir. Uygulamada bu durumlar iki uyruklu dosyalarda nadirdir ve evlendirme dairesi işlem yapmadan önce daima bir mahkeme aşaması gerektirir.

Belge dosyası ve tıkandığı yer

Evlendirme daireleri standart bir liste üzerinden çalışır; ancak belediyeler bu listeye ekleme yapabilir ve hiçbiri pazarlığa açık değildir. Şunları hazırlamayı bekleyin:

• Pasaport — aslı ve kimlik sayfalarının noter onaylı Türkçe çevirisi.
• Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği — ad, doğum tarihi ve ana-baba bilgisini gösteren.
• Evlenme ehliyet belgesi — kendi yetkili makamınızca düzenlenen, millî hukukunuza göre evlenmenize engel bulunmadığını gösteren belge.
• Önceki evliliğin sona erdiğine dair belge — kesinleşmiş boşanma kararı, iptal hükmü veya ölüm belgesi.
• Sağlık raporu — belediye istiyorsa aile sağlığı merkezinden.
• Biyometrik fotoğraf — genellikle kişi başı altı adet.
• Evlenme beyannamesi — her iki eş tarafından bizzat imzalanır.

Dosyayı durduran belge, evlenme ehliyet belgesidir. Bazı devletler bunu rutin olarak düzenler; bazılarının böyle bir belgesi hiç yoktur ve Türkiye'deki konsolosluğunun yerine geçen bir beyan düzenlemesini bekler. Birçok Avrupa ülkesi bunun yerine çok dilli nüfus kayıt örneği verir. Başka hiçbir düzenleme yapmadan önce Ankara veya İstanbul'daki konsolosluğunuzu arayın ve tam olarak hangi belgeyi, hangi dilde düzenlediklerini ve kendilerinin tasdik edip etmeyeceğini sorun. Bu tek telefon çoğu zaman iki hafta kazandırır. Ülkeye göre değişen tam belge sırası evlilik belge listesinde anlatılmıştır.

Apostil, tasdik ve yeminli tercüme

Dosyadaki her yabancı resmî belgenin iki köprüden geçmesi gerekir. Birincisi doğrulama: belgeyi düzenleyen ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa, o ülkenin yetkili makamından alınan apostil yeterlidir ve konsolosluk işlemi gerekmez. Taraf değilse belge tasdik edilmelidir — önce o ülkenin dışişleri bakanlığınca, sonra oradaki Türk konsolosluğunca.

İkinci köprü dildir: belge, Türk noteri huzurunda yemin etmiş bir tercüman tarafından Türkçeye çevrilmeli ve çeviri noterde onaylanmalıdır. Bundan iki pratik kural çıkar. Apostili uçağa binmeden önce alın; çünkü apostil yalnızca belgeyi düzenleyen ülkede alınabilir. Tercümeyi Türkiye'de yaptırın; çünkü yurt dışında noter onaylı çeviriler sıkça reddedilirken, yerel yeminli tercüman çevirileri hiç reddedilmez.

Usul, adım adım

1. Yabancı belgeleri toplayın ve doğrulatın. Evlenme ehliyet belgesi, doğum kaydı, önceki evliliğin sona erdiğine dair belge — düzenlendikleri ülkede apostilli veya tasdikli.
2. Türkiye'de çevirtin ve noterde onaylatın. Yeminli tercüman Türkçe metni hazırlar, noter onaylar.
3. Sağlık merkezine gidin — belediye evlilik öncesi rapor istiyorsa.
4. Beyannameyi bizzat verin. Her iki eş, pasaport, fotoğraf ve tam dosyayla birlikte evlendirme dairesine giderek evlenme beyannamesini imzalar.
5. Dosyanın incelenmesini bekleyin. Evlendirme memuru ehliyeti ve engel bulunmadığını doğrular ve evlenme izin belgesini düzenler.
6. Nikâhı altı ay içinde kıydırın. TMK m. 137 izin belgesine altı aylık ömür verir. İki tanık bulunur; eşlerden biri Türkçe bilmiyorsa yeminli tercüman zorunludur.

Nikâhtan sonra elinize geçenler

Nikâhın sonunda size uluslararası aile cüzdanı verilir ve evlilik Türk nüfus kütüğüne işlenir. Yurt dışında kullanmak için evlilik kaydının çok dilli örneğini isteyin; nüfus müdürlüğü talep üzerine düzenler ve yabancı makamların çoğu ek çeviri aramadan kabul eder. İkisini de saklayın: nüfus kayıt örneği, bundan sonraki ikamet izni ve vatandaşlık başvurularında zorunlu belgedir ve sonradan yeniden çıkartmak daima bir hafta götürür.

Konsoloslukta evlenmek

Her iki eş de aynı yabancı devletin vatandaşıysa, o devlet konsolosluğunu yetkilendirmişse, belediye yerine kendi konsolosluk memuru önünde evlenebilirler. Bu yol iki uyruklu çifte yaramaz: eşlerden biri Türk vatandaşıysa nikâhın Türk evlendirme memuru tarafından kıyılması zorunludur. Türkiye'deki yabancı konsolosluklar Türk vatandaşını evlendiremez.

Evliliğin verdiği ve vermediği haklar

Türk vatandaşıyla evlilik tek başına hiçbir göç statüsü doğurmaz. İki ayrı şey bakımından ehliyet doğurur ve bunlar iki ayrı takvimde işler:

Hukuken birbirinin ardılı değildirler — vatandaşlığa başvurmak için izne ihtiyacınız yoktur ve 16. maddede ikamet şartı bulunmaz — ancak uygulamada başarılı dosyaların neredeyse tamamı ikisini birlikte yürütür; çünkü izin, Türkiye'de birlikte yaşamayı yasal kılan şeydir ve birlikte yaşamak da gerçeklik incelemesinin ölçtüğü şeydir. Evlilik tescil edilir edilmez ikamet izni başvurusunu başlatın.