Türk eş vefat ederse
16. madde başvurusu devam ederken Türk vatandaşı eş vefat ederse aile birliği içinde birlikte yaşama şartı aranmaz ve başvuru kalan şartlar üzerinden devam eder. İkamet durumu ayrıdır ve aktif olarak ele alınmalıdır: aile ikamet izni sona ermiş bir aile ilişkisine dayanır; sağ kalan eş, iznin basitçe bitiş tarihine kadar devam edeceğini varsaymak yerine durumu için danışmalıdır.
Vatandaşlık başvurusu
16. maddedeki aile birliği şartı yaşayan bir eşi varsayar. Başvuru verildikten sonra Türk eş vefat ederse bu şart aranmaz ve dosya kalan gereklilikler üzerinden yürür — üç yıllık evlilik, evlilik birliğiyle bağdaşmayan davranışta bulunmamış olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması. Bu, Türk vatandaşlık hukukunda tartışmasız biçimde başvuran lehine işleyen az sayıdaki noktadan biridir.
Yine de evliliğin gerçek olduğu ve vefattan önce birlikte yaşandığı gösterilmelidir. Delil çalışması gerçeklik incelemesinde anlatılanla aynıdır; ek zorluk, bu konuda konuşabilecek iki kişiden birinin artık olmamasıdır. Eşlerden biri hastaysa bu, kaydı mülakatta değil şimdiden oluşturmanın gerekçesidir.
İkamet izni
Burada mantık ters yönde işler. Aile ikamet izni bir destekleyiciyle kurulan aile ilişkisine dayanır. Destekleyici vefat ettiğinde iznin maddi dayanağı değişir ve sağ kalan eş, kartın basılı bitiş tarihine kadar sonuçsuz biçimde devam edeceğini varsaymamalıdır. Değişiklik talep etmek mi, başka bir kategoriye geçmek mi, yoksa nitelikli süre doluysa birikmiş ikamete dayanarak 11. madde kapsamında telsike gitmek mi gerektiği konusunda vakit kaybetmeden danışın.
Miras
Sağ kalan eş, Türk Medeni Kanunu uyarınca kanunî mirasçıdır ve hangi zümre hayattaysa ona göre altsoy, ana-baba veya büyük ana-babayla birlikte pay alır. Yabancılar Türkiye'de, mütekabiliyet çerçevesi ve belirli bölgelerdeki yabancı mülkiyeti sınırlamaları saklı kalmak üzere taşınmaz dâhil miras edinebilir.
İki pratik nokta. Türk terekelerinde hiçbir devir yapılmadan önce veraset ilamı, tapu devrinden önce de vergi ilişiksizlik belgesi gerekir. Ve murisin birden fazla ülkede malvarlığı varsa, paylaşımdan önce uygulanacak hukuk sorusunun cevaplanması gerekir. Hiçbiri zor değildir ama ikisi de ailelerin beklediğinden uzun sürer.
Çocuklar
Evlilikten olan çocuklar Türk ebeveynlerinden soybağıyla Türk vatandaşıdır ve vefat bunu değiştirmez — bkz. çocuklar, soybağı ve evlilik yolu. Sağ kalan yabancı ebeveyn çocuğuyla Türkiye'den ayrılmayı düşünüyorsa, velayet ve çıkış muvafakati ayrı bir konudur ve beklenenden sık gündeme gelir; büronun çocuğun yurt dışına çıkışında muvafakat notu bunu ele alır.
Sırasıyla ne yapmalı
- Ölümü tescil ettirin ve güncel nüfus kayıt örneğini alın.
- Devam eden vatandaşlık dosyasını bilgilendirin — il müdürlüğüne ölüm belgesiyle.
- İkamet durumunu gözden geçirin — izin bitişi, uzatma penceresi ve sigorta teminatı gibi süreler gelmeden.
- Terekeyi açın: veraset ilamı, ardından vergi ilişiksizliği, sonra devirler.
- Çocukların durumunu çözün — seyahat veya taşınma düşünüyorsanız.
Sık sorulan sorular
Türk eşim vefat ederse vatandaşlık başvurum düşer mi?
Hayır. Eşin vefatı hâlinde aile birliği içinde birlikte yaşama şartı aranmaz ve başvuru kalan şartlar üzerinden devam eder.
Türk eşimin vefatından sonra Türkiye'de kalabilir miyim?
Aile ikamet izni sona ermiş bir ilişkiye dayanır; bu nedenle durum varsayılmak yerine gözden geçirilmelidir. Yeterli yasal ikamet birikmişse 11. madde kapsamında olağan telsik çoğu zaman en temiz cevaptır.
Yabancı olarak Türkiye'de taşınmaz miras alabilir miyim?
Evet; mütekabiliyet çerçevesi ve bölgesel yabancı mülkiyeti sınırlamaları saklıdır. Tapu devri öncesinde veraset ilamı ve vergi ilişiksizlik belgesi gerekir.
Çocuklarımız etkilenir mi?
Hayır. Türk ebeveynlerinden soybağıyla Türk vatandaşıdırlar ve öyle kalırlar.
İlgili içerikler
- Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı (m. 16)Üç yıllık devam eden evlilik, aile birliği şartı, mülakat ve İçişleri Bakanlığı kararı — evliliğin önce sona ermesi hâli dâhil.
- Çocuklar, soybağı ve evlilik yoluTürk ana-babadan doğan çocuk nerede doğarsa doğsun doğumla Türk'tür — çiftlerin sorduğu soruların çoğunun cevabı budur.
- Türk vatandaşının eşi için aile ikamet izniHer defasında üç yıla kadar, 6458 sayılı Kanun'daki destekleyici şartları, boşanma hâlinde ne olduğu ve iznin vatandaşlıkta tam oranla sayılması.
Kaynaklar ve mevzuat
- 5901 sayılı Kanun, m. 16 — eşin vefatı hâlinde aile birliği şartının aranmaması
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 495–501 — kanunî mirasçılar ve sağ kalan eşin payı
- 6458 sayılı Kanun, m. 34 — aile ikamet izni ve dayanağı